Okres realizacji: 2017-2019

Źródło finansowania: MNiSW, Dialog nr 0142/DLG/2017/10

Zespół: Kamil Łuczaj (kierownik projektu), Janusz Mucha, Olga Kurek-Ochmańska, Beata Bielska

 

Celem naukowym projektu było zbadanie praktyk kulturowych i instytucjonalnych cudzoziemskich uczonych żyjących i pracujących w Polsce. Badania służyć mają wyjaśnieniu relacji między biografiami migracyjnymi i praktykami etnicznymi oraz rodzinnymi wysoko wykwalifikowanych specjalistów a rozwojem naukowego życia instytucjonalnego w Polsce. W świecie współczesnych migracji wyróżnia się mobilność wysoko wykwalifikowanych specjalistów (HSM), takich jak naukowcy, studenci, menedżerowie, lekarze. Prezentowany projekt dotyczł imigracji do Polski zagranicznych badaczy, nazywanych dalej „uczonymi” bądź „naukowcami”. Cechą charakterystyczną przestrzennej mobilności uczonych jest samoorganizacja (motywowana na ogół przez dążenie do wyższego prestiżu), oparta na osobistej sieci zawodowych kolegów. Motywacje „ekonomiczne” polegają na ogół na chęci dotarcia do dobrze wyposażonych laboratoriów i bibliotek. Zdefiniowanie „zagranicznych naukowców” jest bardzo trudne, niezależnie od kraju, a konstrukcja badania musi spełniać standardy etyczne, aby zapewnić bezpieczeństwo członkom tej niewielkiej zbiorowości społecznej. Najważniejsze koncepcje teoretyczne wykorzystane w tym projekcie to „krążenie umysłów”, dynamika sieci migracyjnych, diaspor i społeczności panetnicznych, kontakt kulturowy i jego wymiary.

 

Najważniejsze publikacje:

1. Książka "Osiadłe ptaki. Urodzeni za granicą pracownicy polskich instytucji akademickich" (współautorzy: Beata Bielska, Olga Kurek-Ochmańska, Janusz Mucha), Kraków: Wydawnictwa AGH (2020).

2. Artykuł "Foreign-born scholars in Central Europe: a planned strategy or a ‘dart throw’?", Journal of Higher Education Policy and Management, DOI: 10.1080/1360080X.2019.1682955.

3. Artykuł "Explaining the role of international scholars in semi-peripheries. Evidence from Slovakia" (współautor: Miloslav Bahna), “Studies in Higher Education” 2019, DOI: 10.1080/03075079.2018.1550744.

Zagraniczni uczeni w Polsce:

motywacje, trajektorie życiowe oraz potencjał naukowy

Gust estetyczny a reklama prasowa. Analiza kulturowa i ewolucjonistyczna na przykładzie Polski

Okres realizacji: 2013-2015

Źródło finansowania: NCN, Preludium nr 2012/07/N/HS6/00469

Zespół: Kamil Łuczaj (kierownik projektu)

Głównym celem projektu była próba odkrycia mechanizmów percepcji bodźców estetycznych ukrytych w reklamach, zróżnicowanych ze względu na typ kapitału kulturowego, charakterystycznego dla różnych środowisk: osób pozostających w zasięgu kultury „ludowej” (w sensie tego terminu używanym przez Pierre’a Bourdieu), wielkomiejskiej oraz ekspertów – twórców reklam. Większość analiz z zakresu „estetyki empirycznej” opiera się na różnych wersjach teorii kulturowej. W konceptualizacji tych badań (zarówno w Polsce jak i zagranicą)  nieobecne są zazwyczaj twierdzenia wysuwane przez naukowców zajmujących się teorią ewolucyjną oraz kognitywistów. Zasadniczym celem projektu jest wypełnienie obu tych luk: stworzenie empirycznego studium, które omawiałoby zarówno preferencje przedstawicieli gustu „wysokiego”, jak i „niskiego” (gust jest tu rozumiany jako zespół preferencji dotyczących różnych elementów wchodzących w skład kultury i sztuki), a także opierałoby się na dwóch równoprawnych filarach teoretycznych: teorii sztuki Pierre’a Bourdieu oraz tzw. estetyce ewolucyjnej.

 

Najważniejsze publikacje:

1. Książka "Współczesna polska reklama prasowa: co mówią reklamy, ich twórcy i odbiorcy", Kraków: Nomos (2016).

2. Artykuł "Is It Possible To Be a Commercial Artist? Dilemmas Faced by Advertising Industry Employees with Artistic Backgrounds in Poland", "Advertising and Society Review” 4/2016.

3. Artykuł "O zawężeniu gustu estetycznego. Analiza zjawiska wszystkożerności kulturowej w Polsce" (współautorzy: Seweryn Grodny i Jerzy Gruszka), “Studia Socjologiczne” 2/2013.

•    2018 Członek zespołu realizującego  „Badanie etnograficzne obchodów 100. rocznicy odzyskania niepodległości" ze środków Narodowego Centrum Kultury.

• 2014-2015 Członek zespołu realizującego projekt badawczy „Rodziny z wyboru w Polsce” ze środków programu „Ideas Plus” (MNiSW). Prowadzenie wywiadów fokusowych, miesięczne badanie etnograficzne u rodziny, konsultacje metodologiczne. Kierownik projektu: prof. Joanna Mizielińska.

•    2012 Członek zespołu realizującego projekt badawczy „Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności” finansowany ze środków MNiSW. Prowadzenie wywiadów, analiza danych zastanych. Kierownik projektu: prof. Barbara Gąciarz

•    2012 Członek zespołu prowadzącego projekt badawczy „Kultura miejska. Węzły i przepływy” realizowany przez Małopolski Instytut Kultury oraz Instytut Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prowadzenie obserwacji uczestniczącej online i offline, prowadzenie wywiadów, przygotowanie studium przypadku. Kierownik projektu: dr Anna Nacher

•    2011 Członek zespołu prowadzącego projekt badawczy „Partycypacyjne zarządzanie w lokalnych instytucjach kultury a profile uczestnictwa w kulturze” realizowany przez Małopolski Instytut Kultury (prowadzenie obserwacji uczestniczącej, prowadzanie wywiadów, współautorstwo raportu)

• 2008-2009 Członek zespołu realizującego Grant Uczelniany Zamawiany pt. „Warunki życia i aktywność społeczna studentów niepełnosprawnych AGH” (prowadzenie wywiadów, kodowanie wyników), kierownik projektu: prof. Barbara Gąciarz

Naukowcy mobilni kulturowo? Doświadczenie awansu społecznego w perspektywie narracyjnej (nowe)

Inne projekty badawcze

Okres realizacji: 2020-2022

Źródło finansowania: NCN, Sonata nr UMO-2019/35/D/HS6/00169

Zespół: Kamil Łuczaj (kierownik projektu), Olga-Kurek Ochmańska

 

Przedmiotem projektu są narracje dotyczące awansu społecznego pracowników polskich uczelni. Główny cel badania to analiza ścieżek kariery zawodowej osób pochodzących z klasy robotniczej, które z powodzeniem objęły pozycję profesorów oraz adiunktów. Główne pytanie badawcze dotyczy tego, w jaki sposób kultura pochodzenia (rodzina, wczesna socjalizacja) i kultura docelowa (obecne kręgi społeczne) wiążą się z praktykami, w które się angażujemy, dobrami, które konsumujemy lub wartościami, które wyznajemy.

 

Projekt opiera się na triangulacji dwóch głównych metod badawczych: wywiadów biograficznych opartych na Biograficzno-Narracyjnej Metodzie Interpretacyjnej (BNIM) oraz wywiadach pogłębionych (IDI). Wykorzystanie historii życia do badania karier jest szeroko rozpowszechnioną strategią w badaniach nad różnymi sektorami rynku, w tym w kontekście akademickim. Łącznie projekt zakłada przeprowadzenie 80 wywiadów: 20 głównych wywiadów biograficznych oraz 30 wywiadów pogłębionych z rodzicami badanych (reprezentanci kultury wyjściowej) oraz 30 z nowymi znajomymi lub współpracownikami badanych (reprezentanci kultury docelowej).